Er zijn personen in de bijbel die je als hoogbegaafde zou kunnen omschrijven. In de columns ben ik van plan af en toe een aantal van hen voor het voetlicht te brengen. Maar nu eerst een introductie over bijbelse personen die hoogbegaafd zouden kunnen zijn. Op de website ´preaching point´ heeft Dale Hawthorne het over (hoog)begaafde personen in de bijbel, waarbij hij er een aantal uitkiest als potentieel hoogbegaafd. Hij schrijft onder andere het volgende.
Begaafde mensen in de bijbel
Deze mensen zijn uitgekozen als waarschijnlijk (hoog)begaafd volgens de normaal geaccepteerde criteria, omdat ze hoge intelligentie, multipotentialiteit, hooggevoeligheid, en emotionele intensiteit vertonen. Tot een bepaalde mate voorziet de realiteit van begaafdheid ook in een antwoord op sommige van de meest sceptische vragen over het bestaan en de weergegeven prestaties van zowel Mozes als David. Sommigen van de sceptici kunnen eenvoudigweg niet geloven dat één persoon alles heeft volbracht dat hem toegeschreven wordt. Maar als zij begaafd waren volgens de algemeen aanvaarde betekenis van de term, zou het veel geloofwaardiger zijn. En daar zowel Mozes als David kwalificeren als personen die natiebouwers waren voor Israël, het volk van God, is het eenvoudig te begrijpen dat God hen voorbereide voor die rol zelfs in de opmaak van hun persoonlijkheid.
Een van de personen die niet door Hawthorne wordt genoemd, maar ik zelf wel als potentieel hoogbegaafd zie, is Besaleël. Deze man is een weinig bekend en toch interessant persoon. Zijn naam betekent ‘in Gods schaduw’. Nu is het voor ons zo dat in de schaduw van iemand staan als niet leuk wordt gezien. Wij willen in het volle licht staan, maar zijn naam staat in relatie tot de weersituatie in het Midden-Oosten. Als je het verhaal van Jona leest, dan begrijp je de context van de naam. Jona gaat na wat tegenstribbelen in opdracht van God naar de stad Ninevé om te profeteren. Nadat hij dat gedaan heeft gaat hij even buiten de stad zitten wachten op de aangekondigde ondergang van de stad. Maar de mensen hebben zich bekeerd en dus gebeurt er niets. Terwijl hij daar dus zit groeit er een struik op waardoor hij in de schaduw kan zitten, maar God stuurt een worm die de struik aanvreet, deze verdort en weg is de schaduw en Jona is boos want in de verzengende hitte valt het hem niet mee. Ben je onbeschermd, dan is het leven zwaar. De naam Besaleël, in Gods schaduw, betekent ‘in Gods bescherming’. Een mooie naam om aan je kind te geven.
Talent
Besaleël was een ambachtsman, iemand die handig was met metaal, edelstenen en houtsnijwerk. Hij werkte samen met Oholiab, maar er staat iets specifieks vermeld over Besaleël in Exodus 31:1-5:
De HEER zei tegen Mozes: 2 ‘Ik heb mijn keuze laten vallen op Besaleël, de zoon van Uri, de zoon van Chur, uit de stam Juda. 3 Ik heb hem uitzonderlijke talenten geschonken, wijsheid, vakmanschap en inzicht op allerlei gebied: 4 hij kan ontwerpen maken en ze in goud, zilver, koper en brons uitvoeren, 5 hij kan stenen snijden en zetten en hout bewerken en hij beheerst ook allerlei andere vaardigheden.’.”
In hoofdstuk 35 voegt Mozes het volgende er aan toe: “en hij beheerst ook allerlei andere vaardigheden om ontwerpen uit te voeren. 34 “De HEER heeft aan hem en aan Oholiab, de zoon van Achisamach, uit de stam Dan, ook de gave geschonken hun kennis over te dragen. 35 Hij heeft hun vakmanschap geschonken op allerlei gebied: zij hebben verstand van wol weven, van borduren met blauwpurperen, roodpurperen en karmozijnrode wol en van het weven van fijn linnen. Ze beheersen de technieken en maken zelf de ontwerpen.”
Als de opdracht van God vervuld is en de tabernakel klaar is, volgt het volgende in hoofdstuk 38 van Exodus: ‘Besaleël, de zoon van Uri, de zoon van Chur, uit de stam Juda, had alles uitgevoerd zoals de HEER het aan Mozes had opgedragen.’
Besaleël valt op omdat hij een absoluut multitalent is. Hij zit aan de technisch creatieve kant, maar kan ook kennis overdragen en leiding geven. Woorden die over hem worden uitgesproken zijn: uitzonderlijke talenten, wijsheid, vakmanschap en inzicht op allerlei gebied, ontwerpen maken en ze in goud, zilver, koper en brons uitvoeren, stenen snijden en zetten en hout bewerken. Hij beheerste ook allerlei andere vaardigheden zoals de gave kennis over te dragen, en had net als Oholiab verstand van wol weven, van borduren met blauwpurperen, roodpurperen en karmozijnrode wol en van het weven van fijn linnen. Ze beheersen die technieken en maken zelf, naar het voorbeeld wat God gegeven heeft, de ontwerpen. Daarbij lag de verantwoordelijkheid voor het aansturen van alle vakmensen om de tabernakel te maken bij Besaleël. Hij moet dus ook managementvaardigheden hebben gehad en waarschijnlijk administratief sterk zijn geweest.
Dienstbaar
Het mooie aan het verhaal is dat deze man met al zijn kwaliteiten zich dienstbaar stelt aan God. Hij aanvaard Mozes’ leiding en functioneert bijzonder goed met de verantwoordelijkheden die hem gegeven worden. J.Stafford Wright schrijft in zijn boek, ‘Personen uit de bijbel’ het volgende: ‘De Geest Gods vervulde Besaleël zodat hij zijn gaven die kennelijk aangeboren en ontwikkeld waren, op de juiste manier gebruikte. In het Oude Testament vervulde de Heilige Geest mensen tot een bepaalde taak, al is het optreden van de geest na Pinksteren groter en effectiever. Ook nu hebben we de Heilige Geest nog steeds nodig in het gebruik van gaven die ons door genade geschonken zijn.’
Gave van God
Kortom dit multitalent, die waarschijnlijk hoogbegaafd was gezien de complexiteit van de taken die hij had en het goed uitvoeren daarvan, dankt, net als ieder ander multitalent en iedere hoogbegaafde, zijn gaven die van nature aangeboren zijn aan God. Dat is iets wat wij moeten onthouden. Het besef dat je je talenten hebt ontvangen van God kan je behoeden voor een ongewenste arrogante houding. Dat zou zomaar voor jou kunnen betekenen dat je door dat besef in Gods bescherming leeft.
Nico Catsburg schreef voor Choochem een serie columns over hoogbegaafdheid in de Bijbel. Dit is deel 4.
