Hoogbegaafdheid in de bijbel

Dit is een titel die ik met enige terughoudendheid gebruik, omdat de bijbel geen boek, of beter gezegd samenstelling van boeken, is, dat over hoogbegaafdheid gaat. De bijbel gaat over geloof, over de relatie tussen God en mens. Desondanks heb ik mij verdiept in het onderwerp. Het is namelijk zo dat je omschrijvingen in de bijbel tegen kunt komen die raken aan wat hoogbegaafdheid is, of die in ieder geval kenmerkend zijn voor hoogbegaafdheid. De beste boeken daarvoor vallen onder de wijsheidsliteratuur: Job, Psalmen, Spreuken, Prediker en Hooglied.

Kennis

We moeten bij het denken over hoogbegaafdheid in de bijbel ons vooral richten op wat hoogbegaafden vooral bezig houdt en dat is kennis. Natuurlijk zijn er andere onderwerpen te noemen zoals rechtvaardigheid en rechtvaardiging, perfectionisme (waarbij het boek Prediker een goede relativator zal zijn), en bijvoorbeeld trouw en loyaliteit. Maar wat het meest opvallend is bij hoogbegaafden is de honger naar kennis en het bezit daarvan. Dit is door het hoge IQ (130+) een gegeven, maar het is ook wat mensen in de kerk nogal eens voor vragen stelt. Er zijn zelfs richtingen binnen het christendom die intelligentie verdacht vinden en zich profileren als eenvoudig, of gewoon. Maar wat is eenvoudig en wat is gewoon? Er wordt daarbij doorgaans verwezen naar het feit dat we moeten geloven als een kind. Daarmee wordt dan bedoeld dat we niet al te veel moeten nadenken. Maar er zijn genoeg kinderen die veel nadenken, vraag maar aan ouders met HB kinderen, en dan dus bij voorbaat zouden diskwalificeren voor het christelijk geloof.

Bijbel

En wat te denken als er ook teksten zijn waarbij het over kennis gaat in de zin van een bepaald weten wat in je denken ontwikkeld is en positief constructief is voor het geloof? Neem bijvoorbeeld 1 Korintiërs 12:8 (NBG), “Want aan de een wordt door de Geest gegeven met wijsheid te spreken, en aan de ander met kennis te spreken krachtens dezelfde Geest.” Ook een andere tekst spreekt van toename van kennis die te maken heeft met het op intellectueel gebied beter kennen van wie God is, 2 Petrus 1:5-8 (NBV), “Span daarom al uw krachten in om uw geloof te verrijken met deugdzaamheid, uw deugdzaamheid met kennis, 6 uw kennis met zelfbeheersing, uw zelfbeheersing met volharding, uw volharding met vroomheid, 7 uw vroomheid met liefde voor uw broeders en zusters, en uw liefde voor uw broeders en zusters met liefde voor allen. 8 Als u deze eigenschappen in overvloed bezit, is uw kennis van onze Heer Jezus Christus niet nutteloos maar vruchtbaar.” De eerste twee keer gaat het in deze tekst over toename van kennis, een intellectueel weten, en aan het eind gaat het over het persoonlijk kennen van Jezus Christus. De context bepaalt het gebruik van het woord kennis.

Het Nieuwe Testament lijkt, als je teksten leest waar het woord kennis in voorkomt, nogal negatief te zijn hierover. De context van die teksten gaat dan over de toenmalige wereld waarbij het gaat over een kennis (gnosis) die bepaalde groepen vooral in het oude Griekenland, meenden te hebben. Dit was een soort verborgen kennis over de diepten van een soort religieuze ervaring die alleen speciale mensen konden ontvangen, zoals die later meer uitgewerkt door de gnostici werd verkondigd. Dat soort kennis staat tegenover de openbaring van de liefde van God in en door Jezus Christus. Maar de bijbel heeft niets tegen kennis op zich. In en bijbelboek Spreuken staat een gedeelte waar veel hoogbegaafden zich in zullen herkennen.

Spreuken 2:1-5

Mijn zoon, als je in acht neemt wat ik zeg,
mijn richtlijnen altijd onthoudt,
een open oor hebt voor mijn wijsheid,
een geest die neigt naar inzicht,
als je erom vraagt de dingen te begrijpen,
roept om scherpzinnigheid,
ernaar zoekt als was het zilver,
ernaar speurt als naar een verborgen schat –
dan zul je ontdekken wat ontzag voor de HEER is,
dan zul je kennis van God verwerven.

Nico Catsburg schreef voor Choochem een serie columns over hoogbegaafdheid in de Bijbel. Dit is deel 1.

Gerelateerde blogs

Inspiratie

Hoogbegaafd geloven – Passend aanbod

Drieëntwintig dakbalken; twaalf ramen die elk weer bestaan uit acht kleine raampjes (is zesennegentig ramen in totaal); achtenveertig zichtbare orgelpijpen; zeventien rijen banken (gemiddeld elf ...
Lees meer
Actueel

Ook dat hoogbegaafde kind in de klas heeft extra aandacht nodig

Deze kinderen zijn zoals ik, ze begrijpen mij Ieder kind wil onderwijs dat bij hem of haar past, óók hoogbegaafde kinderen, betoogt Sanne van Griensven, ...
Lees meer
Actueel

Hoogbegaafde kan terugvallen op jubilerend Choochem

Aandacht voor hoogbegaafde kinderen: daarvoor werd Choochem, christelijke vereniging voor hoogbegaafdheid, opgericht. Nu, 25 jaar later, is de situatie volgens voorzitter Bart van Toor beter. ...
Lees meer
Actueel

Reacties op het symposium 2024

In het kader van de winactie op het symposium vroegen wij Choochemleden hun ervaringen met Choochem te delen. Of beter gezegd: wat  verbindt hen met ...
Lees meer
Actueel

Nominatie Vrouw in de Media Award – missie voor hoogbegaafdheid

Genomineerden Vrouw in de Media Award 2023 Gelderland bekend Vrouwen zijn nog altijd ondervertegenwoordigd op radio, televisie, in kranten en in digitaal nieuws. Met de ...
Lees meer
Persoonlijke verhalen

Van Trauma naar Heling

Een terugblik van één van de deelnemers van het jubileumsymposium “Hoogbegaafdheid en geloven: leg jij de verbinding?”, zaterdag 27 januari 2024, in Amersfoort. Tijdens het ...
Lees meer
Actueel

Terugblik symposium “Hoogbegaafdheid en geloven: leg jij de verbinding?”

Op 27 januari 2024 vierden we met elkaar de verjaardag van Choochem. De Bergkerk in Amersfoort was de ontmoetingsplek voor deze dag. Leden en overige ...
Lees meer
Actueel

25 jaar Choochem | Een reis langs alle voorzitters

Choochem bestaat 25 jaar op 27 januari 2024. De vereniging is opgericht in 1999. Wie zaten er allemaal in het bestuur? Wat deden zij met ...
Lees meer
Actueel

HB Connect – voor hoogbegaafde (bijna-) uitvallers

Ben of ken jij een uitgevallen jongere die andere hoogbegaafde jongeren wil ontmoeten en meer wil weten wat hoogbegaafdheid voor hem-/haarzelf inhoudt? Sovee Amersfoort heeft een ...
Lees meer