Vallen is ongemakkelijk, vallen is pijnlijk, vallen is een leerervaring. Wanneer je valt moet je namelijk leren hoe je weer op kunt staan. Deze vaardigheid is nodig om veerkracht en doorzettingsvermogen te ontwikkelen. Deze vaardigheden zijn nodig in het leven om iets te bereiken of om te gaan met tegenslag.
Falen op school
Tijdens één van de eerste opleidingsdagen bij Novilo hoorde ik dat het feit dat veel kinderen met hoogbegaafde kenmerken op school alles gelijk goed kunnen een belemmerende ervaring kan zijn. Ze hebben nooit geleerd hoe het is om te falen en wat je moet doen om weer op te kunnen staan. Later in hun leven kunnen ze er tegenaan lopen dat als iets moeilijk is ze omvallen, letterlijk of figuurlijk. Ze weten niet hoe ze met de situatie moeten dealen en geven op of doen niets.
Een oordeel is snel gegeven
De buitenwereld heeft een oordeel over het in hun ogen slappe gedrag; dat kan klinken als ‘ze hebben geen motivatie, geen doorzettingsvermogen of nemen geen verantwoordelijkheid’. Bij Novilo vertelden ze dat deze oordelen of verwijten niet passend zijn. Deze kinderen lopen namelijk een andere weg. De normale weg die kinderen gaan in het onderwijs is leren door vallen en weer opstaan. Hierdoor ontwikkeld een kind vaardigheden die hij kan inzetten om de situatie op te lossen. En ook later in het leven wanneer een situatie moeilijk is maken ze gebruik van deze vaardigheden.
Impact op de volwassenheid
Ook als volwassene kan je daar nog steeds last hebben, ook al ga je niet meer naar school. Zo kan je bijvoorbeeld liever voor de oude en vertrouwde weg kiezen en in je comfort zone blijven bewegen in plaats van nieuwe dingen leren of uitdagingen aangaan. En tegelijkertijd klinkt er een stemmetje in je: ‘je kan toch meer’, ‘wanneer behaal ik nu eens successen’, ‘ik ben een looser’ en dat maakt de je je diep van binnen gefrustreerd voelt.
Hoe ga jij om met falen
En hoe ga jij om met een faalervaring? Zie je dit als een kans om te leren en weer op te staan? Of ben je iemand die dan opgeeft en niet doorgaat op het punt waar je bent gebleven. Ik moet je eerlijk bekennen dat als ik het gevoel heb dat ik faal of val ik de neiging heb om te stoppen. Zo heb ik het bijvoorbeeld opgegeven om te leren skiën. Gelukkig heb ik ook geleerd hoe ik kan doorzetten om wel die dingen te doen die ik belangrijk vind, ook al gaat het niet in één keer goed. Zo heb ik mijzelf de tijd te geven om rustig te bouwen aan een coachpraktijk, terwijl soms alles in mij verlangde naar een praktijk die gelijk bomvol is. Ik heb geleerd het uit te houden met mijn onrustige gevoelens, geleerd er andere taal aan te geven, heb steun gezocht en dat alles heeft gemaakt dat ik vol heb gehouden en sta waar ik nu sta.
Bewustwording
Sta voor jezelf eens stil bij hoe jij dit doet? Geef je op? Of heeft het je voorkeur te kiezen voor zekerheid en vermijd je het nemen van risico’s? Hoe heb jij geleerd op te staan? Over welke vaardigheden beschik je of juist niet? Mooi om zelf ook eens over na te denken en op te reflecteren. Het is mooi om te weten dat het brein flexibel is en dat je kan leren. Bewustwording is daarvoor de eerste stap!
Herwaardering vallen
En wat mij betreft ontstaat er ook beweging als er een andere waarde aan vallen wordt geven. Vallen is geen falen en falen is geen negatief situatie. Vallen is de kans om te leren en te ontwikkelen. Falen is de moeder van succes (Chineesgezegde).
Eline van de Woestijne, Bureau Kleurrijk
