Hoe je overeind blijft als de wereld je overweldigt

Titel: Hoogsensitieve personen. Hoe je overeind blijft als de wereld je overweldigt
Auteur: Elaine N. Aron
Uitgever: A.W. Bruna Uitgevers B.V. Amsterdam
ISBN: 9789400516021

Samenvatting
De auteur is ooit vanuit nieuwsgierigheid begonnen met het schrijven van haar boek over hoogsensitiviteit. Waarna ze hoogsensitiviteit is gaan onderzoeken, nadat een psychotherapeut de term ‘hoogsensitief’ voor haar had gebruikt. De auteur Aron wilde zichzelf beter leren begrijpen. Nu ruim 25 jaar later schrijft ze een nieuwe noot bij haar boek over hoogsensitiviteit, omdat er ondertussen veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan is.

Het boek
Uit onderzoek weten is gebleken dat ongeveer 20% van de bevolking hoogsensitief is. Deze hoogsensitiviteit word ook (zij het soms op een wat andere manier) teruggezien bij individuen met de kenmerken van hoogbegaafdheid. Echter uit onderzoek blijkt dat slechts 2,3% van de bevolking kenmerken van hoogbegaafdheid heeft. Wanneer je hoogsensitief bent, heb je dus niet automatisch kenmerken van hoogbegaafdheid. Andersom is dit vrijwel altijd zo, wetenschappelijk onderzoek toont aan dat ongeveer bij 87% van de individuen met kenmerken van hoogbegaafdheid ook de hoogsensitiviteit wordt waargenomen (zie ook het zijnsmodel van Kieboom). Psychologen vroegen aan de auteur : ‘Hoe heb je nu een heel nieuwe eigenschap kunnen ontdekken’? Waarop zij antwoordde: ‘Sensitiviteit is niet nieuw, maar lastig waar te nemen als je alleen maar kijkt hoe mensen zich gedragen’. Hoogsensitiviteit is niet alleen maar introvert, verlegen, angstig of bang voor mensen, zoals in de psychologie besproken wordt/ werd, 30% is zelfs extravert! Daarom doet het woord hoogsensitiviteit veel meer recht en mensen herkennen zich hier veel meer in, want de juiste taal kan de juiste snaar raken.

In het Engels is de eigenschap hoogsensitiviteit afgekort naar DOES. De D staat voor de diepte van de verwerking (eerst observeren, nadenken en dan overgaan tot handelen). De O staat voor overprikkeling (alles komt bij je binnen en je let overal op, daar word je moe van). De E staat voor emotionele reactie (en sterke empathie, je merkt meer dingen op). De S staat voor sensitiviteit (oppikken van subtiele signalen uit onze omgeving).

Hoogsensitiviteit werd veel geassocieerd met neuroticisme, omdat er veel angstklachten en depressiviteit gezien wordt onder hoogsensitieve personen. Van belang is te weten dat in de jonge jaren het verschil gemaakt kan worden voor hoogsensitiviteve personen, Sensitiviteit, empathie en luisteren naar de signalen die het kind afgeven zijn van belang. Het onderzoek dat hiernaar gedaan is, wijst uit dat de kwaliteit van de opvoedstijl hoogsensitieve jonge kinderen meer beïnvloedde dan andere kinderen. Een slechte jeugd zorgt voor kwetsbaarheid, wat tegenwoordig ‘differentiële ontvankelijkheid’ wordt genoemd. Dit betekent dat een hoogesensitieve persoon zeer omgevingssensitief is en deze signalen allemaal waarneemt. De andere mooie kant is wanneer een kind met hoogsensitiviteit een hele fijne jeugd heeft gehad, deze het’ beter’ doen dan mensen die niet-sensitief zijn wijst onderzoek uit. Waar uiteraard de vraag gesteld kan worden wat houdt beter precies in? Dit is verder te vinden in het onderzoek wat de auteur in haar boek beschrijft.

Onderzoek wijst verder uit dat hoogsensitieve personen veel denkkracht hebben, dat zij de hersengebieden gebruiken voor diepere informatieverwerking, (zoals de insula hier zit de kennis over gemoedstoestanden, emoties, lichaamshouding en externe prikkels). Ze schatten gevoelens en bedoelingen van anderen beter in en merken kleine, belangrijke dingen op die anderen niet opmerken in het dagelijks leven tijdens een gesprek of wandeling. Ander onderzoek wijst uit dat hoogsensitiviteit waarschijnlijk in de genen zit en dat de stofjes  dopamine en serotine erbij betrokken zijn. Hoogsensitiviteit lijkt een intrinsiek onderdeel te zijn wijst het onderzoek uit.

Het leerzame aan de nieuwe noot die de auteur heeft toegevoegd over hoogsensitiviteit is dat er inmiddels heel veel de wetenschappelijke e naar gedaan is ten opzichte van 25 jaar geleden. Deze onderzoeken beschrijft ze uitgebreid en daarnaast beschrijft ze ook hoe dit dan voor een hoogsensitief persoon. Dit geeft een hoop erkenning en herkenning en kan een hoogsensitief persoon helpen beter te plaatsen waarom hij/zij last heeft van bepaalde zaken in  het dagelijks leven en waarom juist hij/ zij er zoveel profijt van kan hebben en hoe je ze als kracht in kunt zetten.

Conclusie
De auteur Aron begint haar boek met te zeggen dat alles rondom hoogsensitiviteit ontstaan is vanuit een persoonlijke vraag die ze zelf had. Als wetenschapper was/is ze nieuwsgierig en is dit tot iets groots uitgegroeid. Ze liep alleen over straat, maar inmiddels vormt zich achter haar een stoet van mensen die ook hoogsensitief zijn, een minderheid, nog lang niet altijd zichtbaar, overprikkeld en sterke emotionele reacties hebbend, waardoor je anders reageert en vervolgens er als mens niet meer bij hoort. De diepteverwerking en het oppikken van subtiele signalen worden vaak niet opgemerkt of niet begrepen. Je voelt je alleen staan. Maar…. sluit Aron af, doordat zovelen iets van zich hebben laten horen kan zich langzaamaan een optocht vormen en sta je niet meer alleen! Deze gedachte komt ook bij me op voor individuen met de kenmerken van hoogbegaafdheid. Het is van belang dat jullie je laten horen, zodat meer mensen het kunnen leren begrijpen en er profijt van hebben en zien wat een mooie kenmerken dit zijn!

Doortje Wüllschleger

Onderwijskundige, coach voor individuen met kenmerken van hoogbegaafdheid en oud-bestuurslid Choochem