Titel: “Mama, mag ik je iets vragen…”
Auteur: Marianne Miralles Blay – Krijnsen
Uitgeverij: 202Publishers
Jaar: 2023 (2e druk)
ISBN: 978-94-92394-45-3
Meer info: Zie ook: https://levenmethoogbegaafdheid.nl/

Samenvatting
In dit boek volgen we het aangrijpende verhaal van Micha, een uitzonderlijk hoogbegaafde jongen die zijn weg probeert te vinden in het reguliere onderwijs. Samen met zijn moeder onderneemt hij een intensieve zoektocht naar een onderwijsvorm die aansluit bij zijn behoeften. Ondanks de vele teleurstellingen die hij op jonge leeftijd moet verwerken en zijn worsteling met angsten en kinderdepressie, blijft Micha een bewonderenswaardige veerkracht tonen in zijn steeds terugkerende bereidheid om opnieuw te beginnen.
Het verhaal biedt een intieme blik in Micha’s scherpe en onbevangen kijk op de wereld, en de diepgaande gesprekken die hij met zijn moeder voert. Door haar ogen krijgen we niet alleen inzicht in haar persoonlijke ervaringen en zoektocht, maar ook in de bredere uitdagingen waar (uitzonderlijk) hoogbegaafde kinderen en hun directe omgeving mee te maken krijgen.

Het boek
Het boek “Mama, mag ik je iets vragen…” vertelt het aangrijpende verhaal van Micha, beginnend bij een bijzonder moment: kort na het overlijden van zijn overgrootmoeder wordt zijn moeder Marianne zwanger van hem – een gebeurtenis die als een wonder wordt ervaren. Al vanaf zijn geboorte valt Micha op als een bijzondere baby, met zijn heldere blik en nadrukkelijke aanwezigheid die zich vaak uit in veel huilen.
Marianne beschrijft haar zoon aan de hand van alledaagse situaties, zoals oprechte gesprekjes die voorbijgangers verbazen. Als Micha’s frustraties, waaronder zijn weerzin tegen de crèche, toenemen, wordt er al op tweeënhalfjarige leeftijd een orthopedagoog ingeschakeld. Het daaropvolgende intelligentieonderzoek wijst uit dat hij hoogbegaafd is. Hoewel zijn moeder hoopt dat dit ‘label’ tot begrip en ondersteuning zal leiden binnen het onderwijs, blijkt het tegendeel waar: het zorgt vooral voor gefronste wenkbrauwen en lauwe, onbegripvolle reacties.
Tien weken voor zijn vierde verjaardag start Micha vol enthousiasme op de basisschool. Al snel vraagt hij zijn moeder echter of hij gehandicapt is, omdat hij zijn klasgenoten niet begrijpt. Wanneer blijkt dat Micha zich niet goed voelt en onvoldoende uitdaging krijgt, verzoekt zijn moeder om versnelde doorstroming naar groep 3. De school, met name de IB-er en directrice, weigert echter te erkennen dat de vijfjarige Micha al kan lezen en kleineert hem zelfs. Als Micha – wat verschrikkelijk klinkt voor zo’n jonge jongen – uiteindelijk een doodswens uit omdat het voor hem op deze manier niet meer hoeft, besluit zijn moeder hem over te plaatsen naar een andere school.
Op zijn tweede school begint het positief in groep 2, waar Micha weer een vrolijk kind is. Echter, zodra hij in groep 3 komt, gaat het mis. Micha komt met blauwe plekken thuis en wordt slachtoffer van ernstig pestgedrag, inclusief fysieke vernederingen. De school kijkt weg en lijkt de ouders tegen elkaar uit te spelen door hen te verzoeken niet over het pesten te communiceren. Sterker nog, de schuld wordt bij de gepeste leerlingen gelegd. Deze situatie vertoont opvallende parallellen met Marianne’s eigen middelbare schooltijd, waarin zij als ‘niet-standaard’ leerling ook gepest werd.
Op de derde school, waar Micha samen met zijn jongere broer Julian wordt toegelaten, ontstaan al na anderhalve maand nieuwe problemen. Marianne besluit meer vanuit huis te werken om Micha op te kunnen vangen wanneer hij thuis moet blijven. Er wordt aangedrongen op nieuwe tests voor beide jongens, waaruit blijkt dat ze uitzonderlijk hoogbegaafd zijn. Voor hun moeder verklaart dit waarom ze niet begrepen worden. Micha ontwikkelt echter steeds meer angsten en depressieve klachten.
Na een rustgevende zomervakantie keert Micha, ondanks alle spanningen, terug naar school waar hij eindelijk een begripvolle juf treft die hem echt ziet. Haar zwangerschapsverlof zorgt echter voor een nieuwe breuk: de vervangende leerkracht en IB-er pakken hem zo streng aan dat al het opgebouwde vertrouwen in zeer korte tijd verdwijnt. Micha komt grotendeels thuis te zitten. Hoewel de school hem nog een kans biedt onder strenge voorwaarden – waarbij ze hun eigen rol in zijn thuiszitten vergeten – en Micha na de zomervakantie zijn best doet en zelfs zelf naar school fietst, eindigt ook dit hoofdstuk met een afwijzing: de school laat hem weten dat hij niet meer welkom is.
Na al deze tegenslagen vindt Micha eindelijk zijn plek in een plusklas bij een geduldige juf die hem begrijpt en ziet wie hij is. Via passend onderwijs wordt hij klaargestoomd voor de doorstroom naar groep 8 binnen het speciaal onderwijs. Dan volgt de corona-periode die opnieuw tot thuiszitten dwingt. Hoewel Micha graag naar de HAVO wil, blijkt dit niet haalbaar omdat hij door zijn versnipperde schoolcarrière geen leerstrategieën heeft kunnen ontwikkelen. Uiteindelijk vindt hij binnen het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) zijn draai, wat een positieve afsluiting vormt van deze bewogen onderwijsreis.

Conclusie
In dit aangrijpende verhaal neemt Marianne ons mee in het dagelijks leven van haar gezin door middel van heldere, beknopte hoofdstukken. Ze schetst een aangrijpend beeld van hun ervaringen, waarin vakanties welkome momenten van rust en herstel bieden. Openhartig deelt ze de frustrerende gesprekken met leerkrachten die weinig begrip tonen voor de werkelijke betekenis van hoogbegaafdheid. Door haar ogen zijn we getuige van de scherpzinnige observaties van haar zoon Micha tijdens deze gesprekken, en zien we hoe scholen vaak tekortschieten in hun aanpak van pestgedrag.
De hoofdstukken worden afgewisseld met gedichten die de intense emoties van een ouder weerspiegelen – van hoopvolle verwachting tot diepe machteloosheid. Deze poëtische intermezzo’s illustreren ook hoe Marianne voortdurend haar zoon steunt en hem probeert bij te staan. Het boek biedt een pijnlijk eerlijk inzicht in het verdriet dat zowel moeder als kind ervaart, en presenteert dit op een rauwe, indringende manier die de lezer niet onberoerd laat en die vermoedelijk elke lezer met groot respect voor het doorzettingsvermogen van Micha (en zijn moeder!) achterlaat.

C. Annemieke Romein

Gepromoveerd historica (2016); wetenschappelijk onderzoekster aan de UTwente op het snijvlak van digitale geesteswetenschappen/geschiedenis; ECHA-specialiste (WWU Münster, 2024).