Kennisbank

‘Hoogbegaafd opgroeien’

Allesbehalve een luxe probleem

Titel: Hoogbegaafd opgroeien, alles behalve een luxe probleem

Auteur: Michelle Dewulf en Isabelle Francois

Uitgever: Borgerhoff & Lamberigts

EAN-nummer: 9789493491120

Samenvatting
Vanuit kwetsbaarheid en hun eigen ervaring starten de auteurs dit boek, omdat ze bij willen dragen aan een ander gesprek over hoogbegaafdheid, vanuit nuance, ervaring en menselijkheid
Laat het een spiegel zijn geven ze aan, want wat als we er met elkaar voor kunnen zorgen dat deze kinderen helemaal kunnen schitteren? 

Het boek
Het boek bestaat uit zeven hoofdstukken en start met twee verhalen van de auteurs, de één wetenschapper en departemensthoofd van een hogeschool. Bij prof. Dr. T. Kieboom terechtgekomen waar haar een spiegel werd voorgehouden, pijnlijk, terugkijkend hoe vaak ze zichzelf heeft aangepast, ingehouden en uitgeput. Het ‘gewoon’ zijn voelde allesbehalve gewoon. De ander waarbij ook het falen op kwam zetten tijdens een moeilijke studie, maar door goede hulp het lukte en nu een spiegel krijgt voorgehouden van een eigen kind dat een snelle ontwikkeling doorloopt.

Daarna worden de modellen uitgelegd van hoogbegaafdheid en een kort stukje over wat IQ testen precies inhouden, waarna het boek overgaat in hoogbegaafdheid in de praktijk en start met de uitleg over het brein. De auteurs geven aan dat er voorzichtigheid geboden is met conclusie over het brein, omdat lang niet alles meetbaar is en het brein complex is. In het boek wordt onder andere beschreven dat er opvallendheden gezien bij mensen met kenmerken van hoogbegaafdheid, bijvoorbeeld andere verbindingen, grotere dichtheid van neurale verbindingen in de witte stof. Deze witte stof bestaat uit axonen die de signalen doorgeven tussen hersengebieden, dat kan verklaren waarom sommige mensen met kenmerken van hoogbegaafdheid zeer snel verbanden kunnen leggen, abstract kunnen denken of meerdere ideeën tegelijk kunnen verwerken. De essentie lijkt vooral de efficiëntie en organisatie van het brein te zijn. Er zijn nog meer verschillen die de auteurs beschrijven, een interessante ontwikkeling waar we dankzij de wetenschap steeds meer beeld van krijgen.

Als individu met kenmerken van hoogbegaafdheid sta je ook voor uitdagingen, deze bijzondere gaven gaan ook gepaard met valkuilen, frustraties en kwetsbaardheden (Theorie  van Dabrowski). Het helpt wanneer deze kinderen op jonge leeftijd leren hier inzicht in te krijgen, patronen te herkennen, leren om met hun belemmeringen en blokkades om te gaan, waardoor zij kunnen uitblinken. In het boek worden de kansen en uidagingen beschreven vanuit vier eigenschappen die vaak bij individuen met kenmerken van hoogbegaafdheid voorkomen: (1) Snel en complex denken, (2) grote leerhonger, (3) kritische ingesteldheid en hoge zelfreflectie, (4) intense emoties. Ook te vinden in het Zijnsluik van Kieboom.

Er is in het boek stilgestaan bij denken, voelen, leren en zijn, omdat hoogbegaafde kinderen anders denken. Ze voelen dieper, verbinden sneller, stellen vragen. Wat in een goede context tot iets goeds kan uitgroeien, kan in een verkeerde context/ omgeving juist de andere kant uitgaan. Wat opvalt bij veel kinderen is dat hun kracht hen soms in de weg zit, omdat ze niet begrepen of begeleid worden.

Conclusie
Uit onderzoek blijkt dat er kleine verschillen worden aangetoond in het brein van mensen met kenmerken van hoogbegaafdheid, waar het vooral lijkt te gaan om efficiëntie en organisatie. Laat dit boek een spiegel zijn om vooral te kijken naar de kansen en uitdagingen en om hoogbegaafdheid als iets positiefs en krachtigs te zien, zodat deze kinderen van nu kunnen uitblinken later en op een positieve manier van betekenis kunnen zijn in de samenleving. Hoogbegaafdheid is een uitnodiging om dieper te kijken, breder te denken, verder te voelen. Het is een superkracht waar je mee om moet leren gaan.

Doortje Wüllschleger
Onderwijskundige MSc, gestallt-therapeut io, coach voor individuen met kenmerken van hoogbegaafdheid en oud-bestuurslid Choochem