Titel: Mijn kind heeft haast. Over jonge hoogvliegers en diepdenkers

Auteur: Esther Grit-Tegelaar

Uitgever: www.scriptum.nl

ISBN: 9789463193108

Samenvatting
De auteur begeleidt en coacht wekelijks jonge  kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong (peuters) en heeft zelf ook kinderen met kenmerken van hoogbegaafdheid. Mijn kind heeft haast wijst erop dat deze kinderen zich weinig aantrekken van een leeftijd, ze sprinten soms vooruit en de auteur ziet het terug in de gehele ontwikkeling. Elk hoofdstuk is volgens een vaste structuur opgebouwd met daarbij vragen voor jou als lezer, casussen tussendoor van kinderen en aan het eind van elk hoofdstuk tips. Het helpt je meer zicht te krijgen om jonge kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong/ kenmerken van hoogbegaafdheid.

Het boek
Het boek start met een hoofdstuk over wat een ontwikkelingsvoorsprong precies inhoudt, gericht op de verschillende door de auteur onderverdeelde ontwikkelingsgebieden motorisch, cognitief, emotioneel en sociaal. In ‘De vragen voor jou’, wordt hier bij stilgestaan. De a-synchroniteit wordt behandeld en is van wezenlijk belang, omdat dit nog heel lang kan spelen in het leven van een kind met kenmerken van hoogbegaafdheid. De auteur beschrijft dat het van wezenlijk belang is het kind te begrijpen in de emotionele behoefte. Ik sluit me hier volledig bij aan en merk in de vele oudergesprekken die ik mag voeren dat dit echt lastig kan zijn als ouder. Hoe stel je de juiste grenzen, als je baby veel huilt? Waar heeft het last van? Is het over- of onderprikkelt. Hoe vind je de juiste balans hierin voor jezelf en erken je ook je kind? Want is die verveling echt verveling? Is het echt saai? Of is het juist een uitdaging en moeilijk en daarom saai? Het is een balans tussen uitdagen en meebewegen schrijft de auteur….een hele zoektocht.

Steeds vaker zie ik in de praktijk vragen opkomen om jonge kinderen vervroegd naar de basisschool te laten gaan. De auteur geeft aan dat het van belang is om dit te doen wanneer het in een veilige setting kan en waarbij het kind een goede relatie met de leerkracht heeft en dat er ruimte is om ontwikkelingsgelijken te ontmoeten. Er wordt steeds meer geïnvesteerd (ook beleidsmatig) om de overgang van de peuters (VVE) of (gast)ouder naar de basisschool goed te laten verlopen en tevens om leerlingen vroeg te signaleren en een programma op maat aan te bieden. De auteur geeft aan dat je de volgende overwegingen mee kunt nemen bij de keuze van een basisschool: (1) Heeft de school kennis van hoogbegaafdheid of zelfs een specialist hoogbegaafdheid (Dit kun je vinden in ’ Ondersteuningsaanbod van de school, gepubliceerd op de website van de school). (2) Hoe kijkt de school naar compacten, verrijken en versnellen en een programma op maat (bijv. gym of buitenspel nog met een lagere groep en rekenen/ taal/ zaakvakken al in een hogere groep), kortom kan de school aansluiten bij de leer-en ontwikkelbehoefte van de school? (3) Kun je goed communiceren over je kind? Staat men open voor jou als ouder met een kind met kenmerken van hoogbegaafdheid?

Let goed op signalen in de vroegste jaren, je ziet dan dat deze kinderen snel van begrip zijn, een hoog leertempo hebben, dat ze al vroeg complex kunnen denken en sterk zijn in associëren (oorzaak-gevolg relaties leggen). In de vroege jaren passen kinderen zich nog niet aan en zijn zij nog volop aan het experimenteren. Helaas kan een kind in de schoolse context zich gaan aanpassen, waardoor het gaat onderleren (onderpresteren). Wanneer dit het geval is en er ter sprake komt om een intelligentieonderzoek af te laten nemen, dan geeft de auteur aan dat het belangrijk is om de vraag te stellen waarom je deze test af laten nemen en wat je dan precies wilt weten. Vanuit mijn ervaring in het onderwijs wil ik daaraan toevoegen om dit bij een expert op het gebied van hoogbegaafdheid te laten doen met daarbij goed het hele kind in beeld en de handvatten voor in de schoolse context en de thuisomgeving, zodat er werkelijk aangesloten kan worden bij de leer- en ontwikkelbehoefte van het kind.

Het opvoeden van een kind met kenmerken van hoogbegaafdheid vraagt veel van ouders, het is een zegen en je bent dankbaar, maar het is ook een zoektocht. Er wordt je een spiegel voorgehouden door je kind, en juist dingen die bij jou als ouder gemakkelijk afgingen, lukken bij je kind niet. En nee, je bent niet de enige ouder die een kind heeft met kenmerken van hoogbegaafdheid. Zoek elkaar op om te sparren, gun jezelf ruimte om samen te leren, zoek hulp bij een professional (via het kwaliteitsregister van de Koepel of anderszins). De auteur geeft aan dat je tevens met hulp van of zelf met je kind kunt bespreken dat het kenmerken van hoogbegaafdheid heeft, door bijvoorbeeld te zeggen: ‘Jouw hersens werken snel en daardoor kun je ook snel nieuwe dingen bedenken’ of ‘je kunt snel afgeleid zijn of verveeld zijn, omdat iets ook wel lastig is om je aandacht echt bij te houden’.  Er staan nog veel meer voorbeelden in het boek beschreven.

Conclusie
Een boek over kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong wat je helpt als ouder meer zicht te krijgen op de vroege ontwikkeling van je kind. Tevens geeft het tips hoe je in de praktijk met bepaalde situaties om kunt gaan en vragen voor je als ouder om over na te denken.

Ik sluit af met het gedicht op de laatste pagina die alles zegt waar het boek over gaat:

Wonder

Verwonder, kind

Verwonderkind

Vraag

Tot de lichtjes in je ogen

De ruimte verlichten

En verwonder je

Waar je ook gaat

Doortje Wüllschleger

Onderwijskundige MSc, gestallt-therapeut io, coach voor individuen met kenmerken van hoogbegaafdheid en oud-bestuurslid Choochem